اهمیت راهبردی پل خلیج فارس در تأمین امنیت و آمایش مرزی (حوزهی ساحلی منطقهی آزاد تجاری - صنعتی قشم)

نویسنده

مراغه

چکیده

اگر چه به‌لحاظ ژئواکونومیکی غالباً از سواحل، تحت عنوان دروازه‌های اقتصادی به سوی بازارهای بین‌المللی و خط مقدم شکوفایی اقتصادی یا به عبارتی ورود توسعه در عمق سرزمین یاد می‌شود؛ اما معمولاً، از مهم‌ترین ویژگی‌های مناطق مرزی به‌ویژه سواحل، دوری زیاد آنها از مرکز ثقل جغرافیایی سرزمین مادر است که عموماً کانون‌های اقتصادی و قلب تپنده‌ی رشد و توسعه‌ی دولت‌ها در آنها شکل می‌گیرد. در واقع این موضوع جغرافیایی که از طبیعت مناطق مرزی ناشی می‌شود، پیامدهای نامطلوبی را برای مناطق مرزی به همراه دارد که مهم‌ترین آن، محرومیت شدید اقتصادی و حاشیه‌ای بودن این مناطق و قرار نگرفتن آنها در مسیر امواج توسعه است. با این حال، بحث قابل توجه، تأثیرات کاملاً نامطلوب محرومیت‌های شدید اقتصادی در مناطق مرزی، در ابعاد متنوع و متفاوت در حوزه‌ی امنیت مرزی است. در این ارتباط، ظاهراً با توجه به پتانسیل‌های انسانی، طبیعی و شرایط جغرافیایی و سیاسی مناطق مرزی، فرصت‌های مطلوبی جهت استفاده از پتانسیل‌های محلی در تأمین امنیت و آمایش مناطق مرزی وجود دارد که در این حوزه می‌توان از طرح ساخت پل خلیج فارس در سواحل جنوبی ایران نام برد که جزو مهم‌ترین طرح‌های راهبردی - آمایشی است که بر محور بهره‌گیری از پتانسیل‌های جغرافیایی - محلی در جهت تأمین امنیت و آمایش مرزی حوزه‌ی ساحل - مرزی ایران در دروازه‌ی راهبردی خلیج فارس در حال اجرا است. طبق نتایج این پژوهش، با توجه به دورنمای قابل پیش‌بینی از اقتصاد جزیره و منطقه آزاد تجاری - صنعتی قشم، قطعاً ساخت پل خلیج فارس خالق این پتانسیل است که تحت عنوان مکمل ساختاری - کارکردی جزیره و منطقه آزاد قشم بسترهای لازم برای نقش‌آفرینی ژئواکونومیکی قشم در حوزه رقابت منطقه‌ای در خلیج فارس را فراهم آورد. در واقع به طور کلی می‌توان اهمیت راهبردی ساخت پل خلیج فارس در تأمین امنیت و آمایش حوزه ساحل - مرزی ایران در جزیره قشم و دروازه ارتباطی خلیج فارس را در شکل‌گیری کانون جدید تجارت منطقه‌ای و تقویت توان رقابت اقتصادی ایران در منطقه خلاصه کرد. اهمیت این موضوع در آن است که اکنون در حوزه‌ی بین‌الملل، دیپلماسی غالباً با نقش‌ اقتصاد تعریف می‌شود. علی‌الخصوص این که اقتصاد در ذات خود کاملاً پویا و ارگانیکی امنیت و ارتقاء سرزمینی را هم به همراه دارد.

کلیدواژه‌ها